"Contrary to a widespread misconception, it’s for only a few specialized types of problem that researchers know how exploit that trick to obtain dramatic speed increases over today’s computers. To date, the two main examples are simulating the behavior of atoms and molecules, and breaking certain cryptographic codes — including, by ***unlucky*** coincidence, most of the codes used in modern electronic commerce." _______burada ilginc bir şey yok mu: yani quantum computing research'ünün dönüp dolaşıp söylediği tek şey bilginin gizlenemiyor/şifrelenemiyor oluşu mudur?
- Bebek Kafa
diyelim ki yarın öbür gün quantum bilgisayarlar iphone'lara kadar girdi. bu nasıl bir değişim yaratacak? herkes herkesin elektronik ortamda ne yaptığını görebilir hale mi gelecek nedir?
- Bebek Kafa
fena da olmaz hani? nüdist gibi takılırız?
- Bebek Kafa
bi de çok büyük breakthrough imiş gibi atom/molekullerin hareketlerinin hesaplanmasında kolaylık sağlayacakmış :) e bi zahmet yani...
- Bebek Kafa
tabii bu son durum da "evrenin dev bir simülasyon olduğu" tezinin altını oyuyor gibi.. bu konuda da makale şöyle demiş: "The mere possibility of quantum computers has all but overthrown a conception of the universe that scientists like Stephen Wolfram have championed. That conception holds that, as in the “Matrix” movies, the universe itself is basically a giant computer, twiddling an array of 1’s and 0’s in essentially the same way any desktop PC does._______Quantum computing has challenged that vision by showing that if “the universe is a computer,” then even at a hard-nosed theoretical level, it’s a vastly more powerful kind of computer than any yet constructed by humankind. Indeed, the only ways to evade that conclusion seem even crazier than quantum computing itself: One would have to overturn quantum mechanics, or else find a fast way to simulate quantum mechanics using today’s computers."
- Bebek Kafa
yani tercüme edecek olursak: verili fizik yasaları içerisinde yapıp yapabileceğin en baba computing budur (zaten hali hazırda orada olan bilginin/contentin "şifresini" kırmak ve evrenin hali hazırdaki yasalarının hızlı simülasyonunu yapmak); bunun ötesinde her şeyi önceden hesaplayabilen, bilebilen, ve en önemlisi kendi istemine göre kurabilen yani simülasyonu yürüten onun parametreleri ile oynayabilen harici bir mercinin varlığı fiziksel yasalar çerçevesinde dahi imkansız gözükmekte.. diyorrr
- Bebek Kafa
özet geçecek olursak: quantum computer allah diye bağırıyor
- Bebek Kafa
ilk soruyu anlamadım: Şifre çözme algoritmalarını hızlı uyguluyor olması nasıl şifrelemenin toptan ortadan kalkmasını gerektiriyor? Bunun dışında konu beni aşıyor aslında. Daha bilgili arkadaşlar yorumlarını paylaşsa burada güzel olur aslında. Bu makaleden anladığım quantum computing olayının şu anda bilinen yöntemlerden sadece daha hızlı değil, aynı zamanda çok farklı olduğu. Muhtemelen -sallıyorum ama- "quantum Turing machine" tarzı bir kuramdan sonra daha iyi anlaşılacak bu olayın derinlikleri.
- Kurgulu Saat
kurgulu: eğer bu makineler sayesinde herhangi bir şifreyi 100 milyon senede değil 1 saniyede çözebilirsem ona artık şifre der miyiz?
- Bebek Kafa
anti-simulasyon argumani cok tirtmis. yani vardir ki bunun bir ust modeli. daha yeni bulmussun hele bir dur soluklan
- hacikenks
hacikens: ilginç bir şekilde adamlar harıl harıl arıyor lakin bulamıyor (bkz: string landscape)
- Bebek Kafa
Abdülkadir, doğru diyorsun da, şifre çözme yöntemleri hızlanınca şifre kurma yöntemleri de hızlanmaz mı sence?
- Kurgulu Saat
kurgulu: teknolojik açıdan bakmıyorum. adam internet üzerinden değil eskiden olduğu gibi kuryeler aracılığı ile gönderir, şifrelemiş olur. quantum mekaniği dünya/evren/insan hakkında bize ne söylüyor, gündelik hayatta bu bilgi ne işime yarıyor, diyorum yani :)
- Bebek Kafa
sorum da genele dair bir soruydu zaten. quantum hesaplamayla şimdiki şifreler kolayca çözülür ama hacikenks'in dediği gibi bir üst model gelişir ve yeni yöntemlerle kurulan şifreler kolayca kırılamaz falan.
- Kurgulu Saat
bir üst model gelişir diyorsunuz ama fizik kanunları öyle versiyon versiyon update edilen şeyler değil ki? newton fiziğinin hesaplama aygıtı şu an kullandığımız bilgisayarlardır. quantum fiziğinin hesaplama aygıtı ise quantum bilgisayarlar olacaktır. ötesi? ötesi şimdilik gözükmüyor çünkü öyle bir fizik bulunabilmiş değil? (teorik fiziğin krizde olduğu iddiasından haraketle böyle konuşuyorum, yarın öbür gün bir şey bulurlar apışır kalırız elbette)
- Bebek Kafa
şimdilik zaten quantum hesaplamanın yaygınlaşması da mümkün görünmüyormuş zaten. O yaygınlaşana kadar yeni fizik kuramları da çıkar belki.
- Kurgulu Saat
yok oyle olmadigini anladim ama gecmisteki gelismeleri extrapolate ettigin vakit gelecekte sinirsiz bir gelisme goruyosun. gelismenin sinirinin oldugu tezini destekleyen bir empirik kanit yok. boyle net bir kanit zaten tanim geregi olamaz onun da farkindayim. lakin sinirin olmasini beklemek icin de pek bir sebep goremiyorum. bir kere duracak olan sey genelde once bir yavaslama gosterir. durum bunun tam tersi
- hacikenks
extrapolation, projeksyon, tahmin falan bunlari fizik teorileri icin uygulayabilir miyiz. uygulayamayiz. ama bilimsel gelismedeki tek kisit teorilerin varligi degil. asil onemli kisit insan algisi, becerisi, sosyal orgutlenmesi falan. bu durumda tahmin mesru olmus oluyor.
- hacikenks
bence bunu sonuna gelmeden bilemiycez gibi gozukuyo. yani en azindan su ana kadar olanlardan bunu cikarmak mumkun. tabi lig uzun bi maraton bilemeyiz :D
- hacikenks
hacikens: sonsuza dek kesfede kesefe gidecek miyiz yani? her 100 senede bir yeni bir fizik ortaya çıkacak, bilim adamları o coşkuyla dünyaya gözlerini kapatacaklar ve suyunu çıkartana kadar yeni fiziği teknolojiye dönüştürecekler? o teknoloji devşirilip pazarlanıcak (çünkü en satılası ürün yeni teknoloji), o pazarlama coşkusu etrafında yeni bir insan algısı ve sosyal örgütlenme (sömürü) ve eğlence sektörü (teselli) kurulacak vs vs? işte böyle gelip böyle gidecek ve zaten böyle gelmiş böyle gidiyor diye de kimse sesini çıkarmayacak?_____ valla sonuna gelsek şu işin bence daha iyi olacak (bi de zaten sonuna geldik gibi geliyor ama delil gösteremiyorum).
- Bebek Kafa
yok demek istedigim o degil. bi kere sosyal orgutlenme seysi tam bir muamma ve kendi basina buyuk bir bilinmezlik. anlattigin gibi zaten gelisme diye kabaca tarif ettigimiz sey de bu orgutlenme dagitim konularina siki sikiya bagli. buyuk ihtimalle uzun vadede daha insani kosullarda yasiycaz orgutlenmemiz iyilesecegi icin. bunun teknolojiye etkisi ne olur o da bi muamma. heralde daha uretken yaratici felan oluruz. boyle zaman sonsuza giderken nereye yakinsariz gibi cevabi bilinmez bir soruya yanit aramaktansa bundan bir adim sonra ne olur diye dusunmeye calisiyorum. o yuzden projeksyon yapmaya calisiyorum gecmis verileri kullanarak. ama tabi belki de sonuna geldik. bu da reddedilemez bir onerme
- hacikenks
tezim şudur: bilim bugün bir sınıra vardığını kavrayıp kendi şeyini kurcalamayı bıraksa her şey çok güzel olacak (bunu bir "bilim adamı" olarak söylüyorum).
- Bebek Kafa
bilimin bu sürekli ivmelenerek hızlanması durumu/görünümü de zaten sürekli bir yeni büyük bilinmeyenle karşılaşılacağı beklentisinden kaynaklanmıyor mu? o beklenti içerisinde kendi şeylerini bitimsizce kurcalamaya devam ediyorlar.. gibi geliyor bana.
- Bebek Kafa
öte dünya diye bir şey yok, simülasyonda değiliz, singularityler yok kendinize gelin diyip durdurmak istiyorum bilim dünyasını.____ papa da aynı mesajı vermiş zaten, durun demiş :)
- Bebek Kafa
bence asil sorun bilim adamina "kurcala" diyen sosyal sistemin guce tapan, gucu konsolide eden yapisi. bilim hic bi zaman kendinden varolan kendini kurcalayan bir sey olmamis olamaz da. "yeni bir seyi anlayip teorisini kurma"nin kendisi bi problem olmamali.
- hacikenks
hah işte bu kurcalamanın sonu oraya varır: teknolojik, sosyal, bilimsel singularity. ama o tarif edilen/beklenen singularity kıyametin ta kendisi değil mi?
- Bebek Kafa
yani aslinda bir yerde dini kavramlar gibi bu konularin da cogu "reddedilemez". bazi seyler daha az "reddedilemez" hepsi o kadar. o yuzden papa konusma cesaretini bulmus herhalde :D
- hacikenks
zaten singularity diye bir sey varsa benim anladigim kadariyla zaten tanimdan bunun "onlenemez" oldugu sonucu cikiyor. brezilyalilarin bi sozu var: sorun var, cozum de varsa o zaman endiselenmeye gerek yok. sorun var ama cozum yoksa o zaman da endiselenmeye gerek yok. gibi bisey
- hacikenks
önlenemez bir şey var mı allahaşkına. önlenemiyorsa ben oynamıyorum arkadaş..
- Bebek Kafa
papa olayi derken ben eski bi seyi kastetmistim. hawking ve bir grup fizikciyi toplayip cok kurcalamayin demis de zamaninda
- hacikenks
yani soyle var: daha da ekstrem bi noktaya cekilebilir rahatlikla. eger deterministik bir frameworkte varoluyorsak oyleyse hic bir sey onlenemez. the problem of free will
- hacikenks
deterministik bir framework'te varoluyorsak kapat dükkanı gidelim zaten :)
- Bebek Kafa
probabilistik bir framework de varoluyosak da hic bi sey onlenemez. probabilityler de "belli" (degistirilemez) bi dagilimdan gelmiyor mu
- hacikenks
su olay bi cozulse dukkani kapatirim zaten
- hacikenks
hacıkens: özgür iradeyi günümüz fiziği ile kurtarmaya kalktım çok acaip yerlere gitti. bu konuyu işleyeceğim zaman içerisinde.
- Bebek Kafa
bazı özel seçim anları dışında kalan şeyler deterministiktir desek? kurtarır mı?
- Bebek Kafa
ama o özel seçim anlarının yapısını hiç sorma :)
- Bebek Kafa
hani şunun gibi düşün: singularity ye de gidebilir, aksine de gidebilir.. kritik olan mesele o iki alternatif "world-line" öncesindeki karar anı (artık o nası bi şeyse)? yani geri dönüşü olmayan bir yola girilebiliyor belki de? ama o yollardan birine sokmak insanların 'ortak' kararına bağlı gibi?
- Bebek Kafa
multiple steady state argumani tipi bir sey. normalde bu da kurtarmaz ama seninki ozel yapili :D Valla yanilmiyosam hawkingin coauthorlarindan biri googletalks lardan birinde benzer bi seyi tartisiyodu. sinir hucrelerinin ucu cok darmis da orda belki kuantum yasalari gecerlidir falan gibisinden. ama kuantum da tam kurtarmiyor yani.
- hacikenks
belki soyle bisey olabilir. insanin dusunce sureci o kadar karisik ki, gozlemci insan olunca bir quasi free-will durumu oluyor. bizden akilli bir varlik icin kacinilmaz olan bizim hardwired salakligimiz sebebiyle free-will imsi bir sey oluyor
- hacikenks
bu arada kuantumda en ilginç konu 'ölçüm' konusu. probabilite dediğimiz şey bir ölçüm yapıldığı anda devreye giriyor. eğer ölçüm yoksa zaten deterministik (schrodinger denklemi bağlamında). ölçümün tam olarak ne olduğu ise halen daha tartışmalı. örneğin bilinçli bir observer yoksa orada ölçüm var mıdır? gibi sorular dönüyor ortada.
- Bebek Kafa
aynen. bilinc olayi degistiriyor mu falan. cok ucus konular
- hacikenks
kavranacak olan tastamam şu dediğin şey "probabilistik bir framework de varoluyosak da hic bi sey onlenemez. probabilityler de "belli" (degistirilemez) bi dagilimdan gelmiyor mu"
- Bebek Kafa
bak işte ben uçup diyeceğim ki: insanın kendi kendini anlaması (introspection) ölçümdür..
- Bebek Kafa
onun da ucu biyolojiye kadar gidiyor yani anladigim kadariyla. o googletalk videosunu cok aradim da bulamadim
- hacikenks
o özel seçim anları da varlığın kendi kendini ölçtüğü o introspection anında gerçekleşir..
- Bebek Kafa